استعاره جنگ و استعاره بازار: دو يادداشت درباره توليد علم

1
گفتگو، پيش شرط مفاهمه و توليد
منتشر شده در همشهري دوازدهم شهريور
گفتگو و مفاهمه، از لوازم لاينفک رشد و توليد علم است و بدون تن دادن به گفتگو دانشي توليد نمي شود. اين از مسائلي است که جامعه امروز ايران سخت بدان نيازمند است ولي موانع جدي اي در مقابل ايجاد چنين فضايي وجود دارد. اولين مانع در مقابل ايجاد يک فضاي آزاد بحث و تبادل علمي و گفتگوي فکري، تعريف و تقسیم مواهب مادی و معنوی در جامعه براساس برخي گزاره ها است که به ارزشها، اعتقادات و باورهاي مردم، امتداد اجتماعي، بعد مادي و معناي اقتصادي مي دهد. باورهاي مردم-که می توانست تأثیری اندک در دستیابی آنان به ثروت، قدرت، منزلت اجتماعی و مانند آن داشته باشد- تبدیل به معیار تقسیم این امتیازات شده
ادامه
2
استعاره بازار در دانشگاه
منتشر شده در همشهري چهاردهم شهريور ماه
دانشگاهها به معنای نهادهایی آموزشی که طیف وسیعی از موضوعات علمی را شامل باشند، به زحمت سابقه ای فراتر از قرن یازدهم میلادی دارند. دانشگاههای سنتی بیشتر تحت سیطره کلیسا بودند و این نفوذ دین در دانشگاه ها را حتی اکنون هم می توان از آیین های خاص دانشگاههایی چون آکسفورد و کمبریج حدس زد. در قرن نوزدهم بود که دانشگاهها هم به عنوان نهادهایی برای تربیت نیروی متخصص فنی که از عوامل مهم توسعه صنعتی محسوب می شدند و هم نیروهایی که از عهدۀ فهم پیچیدگیهای دیوانسالاری دولت- ملت ها برآیند، اهمیت مضاعفی یافتند. غیر از اینکه حاکمان حتی برای پیروزی در جنگ ها هم نیازمند کسانی بودند که با آگاهی از آخرین پیشرفت های تسلیحاتی دنیا، چرخ جنگ ها را به گردش در آورند. از همین روست شاید که بنیان اغلب دانشگاههای امروز دنیا در نیمه دوم قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم گذاشته شده است- دانشگاههای بر جای مانده از پیش از این موعد تعداد زیادی ندارند. نکته قابل توجه در طول همۀ این سال ها این است که دانشگاهها همواره به عنوان مراکزی تلقی می شدند که اگرچه در توسعه اقتصادی کشورها بسیار مؤثر بودند،
ادامه